به گزارش سراج24، شاید یکی از حاشیه های این چند روز فرهنگ کشور به جشنواره شعر فجر برگردد؛ جشنواره ای که از همان ابتدا با انتخاب عبدالجبار کاکائی به عنوان دبیر و صحبت های او در مورد چندصدائی بودن جشنواره حاشیه ها را برای خود آغاز کرد.
چندصدائی نکته ای که مسئولان جشنواره هشتم دائم بر آن کوبیدند
کاکائی در صحبت های مختلفش همواره براین مسئله تاکید داشت که امیدوارم آخرین دوره جشنواره شعر باشد که دولتی برگزار میشود.
وی ادامه داد: این، آرزوی قلبی من است و البته خود آقای جنتی نیز این موضوع را به زبان آوردهاند. امیدواریم زمانی برسد که شاعران به واسطه خودشان و با توان اقتصادی اتحادیهها و اصناف مرتبط با خودشان جشنواره شعر را برگزار کنند.
کاکایی که از زمان برگزیده شدن به دبیری جشنواره شعر فجر، شعار چندصدایی بودن این جشنواره را سرلوحه کار خود قرار داده اما درباره ترکیب شورای سیاستگزاری این جشنواره هم گفت. شورایی که اعضای آن همه از میان طیف شاعران انقلاب اسلامی انتخاب شدهاند: «این انتخاب باعث به وجود آمدن شبهاتی شد. شعار ما حضور تمام نحلههای فکری و همگرایی بین همه اهالی شعر و ادبیات بود و با این شورا این پرسش مطرح میشد که آیا چنین ترکیبی در شورای سیاستگزاری توان این همگرایی را دارد؟»
او به این پرسش چنین پاسخ داد: بله، این امکان وجود دارد و استعداد ظهور و بروز آن نیز مشاهده میشود. کما این که در شعار ما که به تایید شورای سیاستگزاری نیز رسیده است، دعوت از صداهای متفاوت به وضوح عنوان شده است.
این شاعر و ترانهسرا گفت چهرههای دیگری هم بودند که میتوانستند به این شورا اضافه شوند و اعضا هم بر سر آنها اتفاق نظر داشتند، اما بنا به مصالحی این اتفاق نیفتاد و تنها شاعران منصوب به انقلاب میزبان جشنواره شدند.
کاکایی باز هم تاکید کرد که تریبون دادن به تمامی صدا نباید کار محالی باشد و تنوع سلیقهها نباید حمایتها را به سمتی خاص سوق دهد: آنچه که بعدها شعر انقلاب نام گرفت توسط افرادی شکل گرفت که همه مومن به انقلاب ۵۷ بودند، هرچند که سلایق برخی از آنها در سالهای بعد تغییر کرد یا در مواردی به نقد حاکمیت هم پرداختند اما هیچ کدام آنها نمیتواند خود را خارج از چتر شعر انقلاب تعریف
وی ادامه داد: تاریخ هم شاعران نسل انقلاب را شاعر انقلاب میداند حتی اگر برای شعر انقلاب تعاریف متفاوتی وجود داشته باشد. به همین خاطر ما در شورای سیاستگزاری دیدیم که به اتاق فکری نیاز داریم تا بتواند همه صداهای متفاوت و مختلف را به هم نزدیک کند.
دبیرجشنواره به حضور چهرههای متفاوت در شورای سیاستگزاری و تضارب آرا نیز اشاره کرد. اختلاف نظرهایی که سرانجام باعث خروج دو تن از شورای سیاستگزاری شد: البته چند تن از شاعران توان همکاری با این اتاق فکر را نداشتند و یا نمی توانستند آن را تحمل کنند و از مجموعه خارج شدند که افرادی جایگزین آنها شدند اما در نهایت آن چه مد نظر بود در حال شکل گیری است.
او همچنین گفت که در بخش شعرخوانی این دوره از جشنواره که طی مدت چهار شب در تهران برگزار خواهد شد، سعی شده از همه صداهای متشخص در شعر ایران دعوت شود و کمیته علمی در حال آمادهسازی اسامی آنهاست. مبنای دعوت از افراد اما تشخص ادبی و خلاقیت شعریست.
حضور یدالله رویایی؛ رویای جشنواره را خراب کرد!
اسفندماه سال گذشته بود که اتاق فکر جشنواره از حضور یدالله رویایی در ایران خبرداد.
علی آبان سخنگوی این جشنواره از رایزنیهایی خبر داد که بر اساس آن یدالله رویایی به عنوان یکی از میهمانان بخش بینالملل در جشنواره شعر فجر حضور مییابد.
یدالله رویایی، یکی از بنیادگذاران شعر حجم در ایران است که از سال ۵۸ در خارج از کشور به سر میبرد. در این مدت کتابها و مجموعه اشعار او عمدتا توسط انتشارات نگاه به چاپ رسیده است. البته طی هشت سال گذشته، هیچ کتابی از او منتشر نشد و کتابهای قبلی او نیز اجازه تجدید چاپ پیدا نکرد.
رؤیایی که زمانی مدیر دفتر فرح پهلوی بود با پیروزی انقلاب اسلامی به فرانسه گریخت و به جرگه ضدانقلابیون پیوست.
وی در پاریس مدرسهای به نام «بروسلت» اجاره کرد و ضمن انتشار نشریه ای به نام قلمک، مشغول تدارک سخنرانی و سمینارهای ضدانقلابی با پوشش ادبیات فارسی شد.
با اعتراض هایی که به حضور رویایی درایران شد بالاخره درسومین جلسه شورای سیاستگذاری هشتمین جشنواره بینالمللی شعر فجر که شنبه 24 اسفند 1392 برگزار شد، مقرر شد در خصوص دعوت از شاعران ایرانی خارج از کشور بنا به محدودیتهای زمانی و اولویتهای داخلی، در این جشنواره تنها از شاعران ساکن در داخل کشور دعوت به عمل آید و ضمن احترام به شاعران ایرانی خارج از کشور، از آنها در کنگره ملی شاعران ایران و جهان که در آینده برگزار میشود به نحو شایسته دعوت به عمل خواهد آمد.
و همین مسئله پرونده حضور رویایی را با تمام حواشی اش در ایران بست.
شعرخوانی هایی از جنس سیاسی و تمسخر!
جشنواره شعر فجر از 27 اردیبهشت آغاز شد و در دو نوبت صبح و عصر شعرخوانی ها در فرهنگ سرای ارسبارن و خانه هنرمندان برگزار شد.
البته شعرخوانی ها حاشیه ای داشت، حاشیه هایی که گاهی انقدر زیاد میشد که جشنواره را تحت تاثیر قرار می داد.
روز دوم جشنواره در فرهنگسرای ارسباران ،عبدالرضا موسوی برای شعرخوانی دعوت شد او ابتدا شعر طنزی درباره گران شدن مرغ خواند و شعرهای بعدیاش را کلا به رئیس جمهور پیشین و تمسخر او اختصاص داد!
شعر دیگر او درباره ازدیاد نسل بود که حتی خبرگزاری ها هم از منتشر کردن این شعر خودداری کردند.
موسوی همچنین شعری درباره یکی از کشته شدگان فتنه 88 خواند.
وقتی فاطمه راکعی سیاسی ترین شعر جشنواره را خواند!
فاطمه راکعی شاعر در روز آخر جشنواره درخانه هنرمندان برای شعرخوانی دعوت شد، شعرهای او در این مراسم بدین شرح بود:
" در سکوت فاضلان، فضله می فروشند فاضل نمایان
در سکوت شاعران، شعر می فروشند شاعرنمایان
خبره نیستند خریداران ..."
"درها بسته، پنجره ها شکسته، شب حاکم، راه پرسنگلاخ، آخ هم نمی گوید حتی رهنورد خسته ..."
"پاک کن را برداشته هی پاک می کند سبز را از درخت، سرخ را زا خون، اندیشه را از انسان، نادان.."
"عشق، شور، التهاب، شعر، شور، انتخاب، سهم ما از انقلاب آسمان بود نه زندان .."
بیانیه انتقادی کاکائی در مراسم اختتامیه!
در مرام اختتامیه این جشنواره که در تالار وحدت برگزار شد عبدالجبار کاکائی، دبیر این جشنواره موقعیت را مناسب دید و زبان به گلایه گشود:
امروز حواشی ادبیات به طرز آزار دهنده ای بر متن غلبه پیدا کرده است و هر امکان و منظره ای به تماشای ضایعات ادبی منجر می شود. جشنواره فجر که مثل لاله و لادن پیوند بی فرجامی با بدنه دولتی دارد به رغم ایده های نو نتوانست از حواشی مصون بماند از نوبرانه های آن نقد دبیر جشنواره از دستاورد خود است که به طرزی اجتناب ناپذیر ضروری به نظر می رسد.
بخش رقابتی که تلاش کردیم به حاشیه نرود به لطف جهان مجازی که عرصه تاخت و تاز توهمات در جهانی فاقد شعور حقیقی است به متن وارد شده و نقل دیجیتالی است که البته باز هم طبیعی است.
فرافکنی برخی راه نیافتگان به دور نهایی برای کشف روابط پنهان داوران و برندگان بخشی از سریال تکراری جشنواره های ادبی است که البته بازهم هم طبیعی است.
اما اتفاقات غیر طبیعی و نامعقول دیگری افتاد که زنگ خطری است برای مدیریت فرهنگی کشور و آن تلاش برای ندیدن و به حساب نیاوردن کسانی که شاید در صورت دیدن و حساب آوردن مسیر علمی جشنواره به نفع مواضع سیاسی و جناحی مصادره نمی شد.
مشاوره های غلط به نظام مدریت فرهنگی کشور مشابه آنچه که درباره یکی از شاعران اتفاق افتاد از سوی کارکنان و مدیران موظف و به تعبیر رضا امیرخانی «لشکر اجنه» و عدم واگذاری کامل نظام و قواعد بازی به اهالی ادبیات و فرهنگ بحران ساز است. جوانان شاعر سرمایه های ادبی کشورند که به علت نشاط و روح ستیزه جوی جوانی گاهی مورد بیتوجهی اند و اغلب با راهبردهای غلط متمرد و سرکش و پند ناپذیر میشوند. احساس آزادگی ودیعه خداوند است که باید تکریم شود و این احساس عموما دستاورد دوره جوانی است به نخبگان فرهنگی نظام توصیه می کنم به ایجاد آرامش در تولیدات ادبیات کشور کمک کنند و اجازه ندهند با رفتارهای غلط که میراث رفتارهای امنیتی پیش از انقلاب است به تعداد متمردان و هتاکان و هنجارشکنان اضافه شود. ادبیات انتقادی ماهیتا نتیجه زایش طبیعی در یک نظام سالم سیاسی است .ندیدن و به حساب نیاوردن و تحقیر کردن بیش از اینکه نشانه اقتدار باشد نشانه انفعال است.
پخش مستند با صدای شجریان و فروغ فرخزاد
یکی دیگر از برنامه های این جشنواره تولید مستندی به کارگردانی ابوالفضل جلیلی بود، که در این مستند به تشریح شعر سه دهه انقلاب می پردازد.
البته پخش مستند در افتتاحیه لغو شد و به اختتامیه آمد، مستندی که در بعضی از فرازهایش صدای شجریان پخش شد و گاهی هم شعرخوانی فروغ فرخزاد.
جشنواره هشتم فجر به ریل نهایی خودش رسید اما انقدر حاشیه های پررنگ تر از متن داشت که تا مدت ها جشنواره هشتم فجر در ذهن اهالی فرهنگ خواهد ماند.
انتهای پیام/
